Stadstuin of dakboerin?

In KOE stonden al tien tips voor landbouw op je eigen balkon. Hier maak je kennis met speciale initiatieven op het gebied van tuinieren in de stad. Dakboerin Annelies Kuiper tovert je platte dak om tot moestuin. En in Amsterdam kun je je eigen groenten verbouwen bij Stichting Stadsboeren.

Tekst: Rutger Snijder

Stichting Stadsboeren zorgt ervoor dat braakliggende terreinen tijdelijk worden gevuld met groente-, fruit- en bloementuinen. "De gemeente Amsterdam wilde iets doen met een groot leegstaand terrein, maar de herontwikkeling duurde heel lang", vertelt Hidde Suvaal, een van de zeven actieve leden. "Toen hebben de drie oprichters van Stadsboeren voorgesteld om er een akker aan te leggen in een soort grote, houten plantenbakken. De gemeente werkte eerst totaal niet mee, maar uiteindelijk kregen we het toch voor elkaar. We begonnen in 2011 met vijftig bakken en zijn in 2012 gegroeid naar honderd bakken."

moesttuin1

Voor twintig euro heb je een jaar lang zo'n mobiel moestuintje. Je kunt er van alles in laten groeien: bonen, raapstelen, spruitjes, tomaten en boerenkool, maar ook lavendel en verschillende kruiden. Op het terrein is een waterput aangelegd, waaruit je met een oude waterpomp je planten water kunt geven. En er worden regelmatig cursussen gegeven om je tuintje zo goed mogelijk te kunnen benutten.

moesttuin2Iedereen kan stadsboer worden, benadrukt Suvaal. "Er komen zo veel verschillende mensen op af! Hoofdzakelijk vrouwen, maar ook schoolklassen, mensen die veel met eten bezig te zijn en vriendengroepjes die het leuk vinden zo'n tuintje met z'n allen bij te houden. De oogst is natuurlijk niet zo groot dat je er een hele maaltijd mee kunt bereiden, maar toch. Een flinke salade moet lukken."

De tuin is ook een plek waar mensen samenkomen: "Er is een grasveld om te voetballen en mensen lezen, relaxen en barbecueën op het grote terrein." Deze activiteiten kwamen vorig jaar helemaal tot zijn recht tijdens het Bellamytuin Festival: een dag waar bierbrouwers, ambachtslieden, kunstenaars, ontwerpers, muzikanten en dichters op het terrein samenkwamen. "Dat was een groot succes. We zijn van plan dit zeker nog een keer te organiseren."

Stichting Stadsboeren moet toegankelijk zijn voor iedereen: "Er is wel eens wat weg of er wordt wat kapotgemaakt, maar het verbaast me hoeveel er blijft staan. Hekken om het terrein plaatsen doen we niet, dat past niet bij ons idee van vrijheid. Iedereen moet altijd in en uit de tuin kunnen. Dat is juist de charme van ons project." Dit jaar ziet het terrein er wel iets anders uit dan voorgaande jaren. "Op een deel van het terrein wordt inmiddels gebouwd, waardoor er minder ruimte is. Dat is jammer, maar niet minder gezellig hoor! De bakken staan nu dicht bij elkaar en we gaan het helemaal opfleuren. Het wordt echt een knus buurtje."

moesttuin4Niet iedereen woont natuurlijk in de buurt van het Bellamypark of houdt ervan om altijd met z'n allen te tuinieren. Dakboerin Annelies Kuiper biedt dan een uitkomst. Zij bouwt moestuinen op daken. Ze ontwerpt de tuintjes en adviseert de klanten. 'Van dak naar bord!' is haar devies. "Ik werkte in de fotografie en journalistiek en wilde iets doen met biologisch eten en 'de wereld'", legt ze uit. "Ik teelde al wat groente in mijn eigen tuin, maar daar kwam heel weinig zonlicht. Toen dacht ik: waarom doe ik het niet op het dak?" Het idee voor Dakboerin was geboren. Ze bouwde een moestuintje op het platte dak van haar uitbouw en heeft inmiddels zo'n vijftig moestuinen op daken aangelegd. Bij particulieren, maar ook bij scholen, restaurants en kantoren. "Ik bepaal welke groente er het beste kunnen groeien en laat dan een tuin aanleggen. Soms is dat een echt akkertje, maar als er wat minder ruimte is, wordt de groente in bakken of zelfs zakken geteeld."

Kuiper wil met haar tuintjes bijdragen aan een duurzamere wereld. "Je kunt de politiek in gaan en op die manier proberen de wereld een beetje beter te maken, maar je kunt het ook zelf doen. Op die manier inspireer je weer andere mensen om over het onderwerp na te denken. Zo bereik je misschien nog wel meer, omdat je dan een beweging van onderaf op gang brengt."

De voordelen van een tuintje op je dak? "Nou, ten eerste is groente die je zelf kweekt veel lekkerder dan in de winkel. Er zijn ook veel meer mogelijkheden: in de supermarkt verkopen ze maar een heel klein deel van de groente die je in Nederland kunt verbouwen. Ten tweede geeft het je zelfvertrouwen om niet van anderen afhankelijk te zijn en is het gewoon leuk om te doen! Ik vind het buitenspelen, waar ik ook nog geld voor krijg. Ten derde weet je precies waar je eten vandaan komt, is het biologisch verbouwd en niet bespoten met chemische stoffen. Als je op deze manier je eten kunt verbouwen, waarom zou je dan jezelf en anderen nog vergiftigen?"

Iedereen met een plat dak kan in aanmerking komen voor een daktuin. "Maar het dak moet wel gewicht kunnen dragen natuurlijk. Om te bepalen of een dak goed genoeg is, werk ik samen met experts." Het hebben van een daktuin is niet alleen leuk en lekker, maar ook goed voor je dak. "Een normaal dak moet je na twintig á vijfentwintig jaar vervangen, nogal een dure klus, maar een dak met een tuin erop gaat vijftig jaar mee. Per saldo is het dus goedkoper om een groen dak te hebben."

terug naar boven